Ticari İHA Operasyonları
Hobi–ticari farkı, hizmet türleri, müşteri ilişkisi, kayıt ve sorumluluklar.
8.1 Hobi uçuşu ile ticari operasyon arasındaki fark
Ücret karşılığı hizmet sunulması operasyonun niteliğini değiştirir. Görerek (VLOS) ticari operasyon asgari P1 lisansı gerektirir; BVLOS, kalabalık üstü ve taşımacılık P2 kapsamındadır.
8.2 Ticari operasyon nedir?
Bir müşteri veya işletme için, çoğunlukla bedel karşılığı yürütülen; tanıtım videosu, emlak/etkinlik çekimi, haritalama, denetim, ilaçlama gibi hizmetleri kapsar.
8.3 Hizmet vermeye başlamadan önce
- Pilot lisansı (asgari P1) ve operasyonel lisansın geçerliliği
- Cihazların kaydı, sınıfı ve teknik uygunluğu
- Sigorta / mali sorumluluk durumu
- P2 kapsamında işletici yapısı ve operasyon el kitabı
8.4 İHA operasyonunu iş modeline dönüştürmek
Fiyatlandırma, teslim süreçleri, arşiv/yedekleme politikası, sözleşme şablonları ve tekrarlanabilir bir operasyon akışı kurulmalıdır.
8.5–8.9 Hizmet alanları
- Fotoğraf ve video: etkinlik, emlak, tanıtım; kişisel veri ve izinlere dikkat
- Haritalama ve ölçüm: uçuş planı, örtüşme oranı, yer kontrol noktaları
- Tarımsal uygulamalar: M1–M2 sınıfı, ilaçlama izinleri ve çevre koşulları
- İnşaat ve şantiye: periyodik ilerleme takibi, güvenlik ekipmanı
- Endüstriyel denetim: hat/direk/panel/baca; yakın uçuş ve EMI riski
8.10 Müşteri ile çalışırken dikkat edilecekler
- Çekim alanı, tarih, saat ve hava koşulu beklentisi
- Teslim formatı, çözünürlük ve süre
- Kullanılacak ekipman ve yedekler
- İzin gereklilikleri ve sürecin kimde olduğu
- Görüntülerin kullanım amacı ve kişisel veri yükümlülükleri
- İşin yazılı sözleşmeye bağlanması (kapsam, sorumluluk, teslim)
8.11 Operasyon kayıtlarının tutulması
Tarih, konum, pilot, İHA, amaç, uçuş süresi, hava koşulları ve yaşanan olaylar kayıt altına alınır. Uygulamadaki "Uçuş Günlüğü" bu amaçla kullanılabilir.
8.12 Ticari operasyonlarda sorumluluklar
- İşletici: pilotların geçerli lisansı ve operasyonların emniyeti
- Pilot: uçuşun emniyetli idaresi ve üçüncü şahıs güvenliği
- Yazılı risk değerlendirmesi ve ekip brifingi
- Kişisel verilerin işlenmesi ve saklanmasında KVKK uyumu