Karşılaştırma Tabloları
Kütle sınıfları, pilot lisansları ve hava sahası bölgeleri bir arada. Tablolar özettir; tam açıklamalar için İHA Sınıfları ve Lisanslar.
Kütle sınıfları (M0–M3)
| Sınıf | Kütle aralığı | Uçuşa elverişlilik | Kayıt / tescil |
|---|---|---|---|
| Basit İHA (oyuncak) | M0 sınırlarını aşmayan | Ayrı bir belge/beyan aranmaz; tasarımı gereği uçuş zarfını aşamaz. | Pilot lisansı, kayıt, tescil ve ithal uygunluk izninden MUAFTIR. |
| M0 | 500 gr (dâhil) – 4 kg | Emniyet ve uygunluk beyanı esas alınır. | Kullanıcı kaydı (İHATTYS) zorunlu. Uzaktan tanımlama (Remote ID) zorunlu. |
| M1 | 4 kg (dâhil) – 25 kg | Emniyet ve uygunluk beyanı esas alınır. | Kullanıcı kaydı (İHATTYS) zorunlu. Uzaktan tanımlama zorunlu. |
| M2 | 25 kg (dâhil) – 150 kg | Genel Müdürlükçe düzenlenen uçuşa elverişlilik belgesi esas alınır. | Kullanıcı kaydı zorunlu; 120 m / 3.000 m ötesi P2 uçuşlarında tescil (SHY-7) zorunlu. |
| M3 | 150 kg (dâhil) ve daha fazla | Genel Müdürlükçe düzenlenen uçuşa elverişlilik belgesi esas alınır. | Kullanıcı kaydı ve tescil zorunlu; işletici yetkilendirmesi şarttır. |
Pilot lisansları (P0 / P1 / P2)
| Lisans | Kime / ne için | Asgari yaş | Uçuş zarfı |
|---|---|---|---|
| P0Amatör İHA Pilot Lisansı | Ticari amaç taşımayan operasyonlar. | 10 | Görsel görüş hattında (VLOS) ve gündüz; azami 120 m yükseklik ile 3.000 m görüş / yatay uzaklık sınırları içindeki uçuş zarfı. |
| P1Ticari İHA Pilot Lisansı | Ticari operasyon ve uçuşlar. | 18 | Görsel görüş hattında (VLOS); azami 120 m yükseklik ile 3.000 m görüş / yatay uzaklık sınırları içinde. Uygun donanımla gece operasyonu yapılabilir. |
| P2İHA Pilot Lisansı (En Kapsamlı) | P0 ve P1 kapsamındaki tüm operasyonlar ile yüksek riskli / sertifikasyon gerektiren operasyonlar. | 18 | VLOS ve görüş hattı dışı (BVLOS); otonom operasyonlar. Uçuş zarfı koridor veya tahsisli hacimle tanımlanır. 120 m üzeri yalnızca ilgili kurumlarla koordinasyonla, Genel Müdürlük izni ve NOTAM ile. |
Hava sahası bölgeleri — P0/P1 ve P2
| Bölge | P0 / P1 rejimi | P2 rejimi |
|---|---|---|
| Yeşil bölge | Sistem üzerinden operasyonel izne gerek yok. | Sistem üzerinden izne gerek yok; yükseklik/uzun mesafe gerektiriyorsa koordinasyon + NOTAM. |
| Turuncu bölge | İzni/tahsisi veren merci ve sahibi çoklu uçuşa uygunluk vermişse, izin alınarak uçulur. | Çoklu uçuş uygunluğu bulunması kaydıyla izinle uçulur. |
| Kırmızı bölge | Sahayı kapatan kurumun (gerekirse Cumhurbaşkanlığının) uygunluğu, Genel Müdürlük izni ve NOTAM ile. | Aynı uygunluk şartları + tanımlanan hacim veya tahsisli/ayrılmış alan ile. |
| Diğer sahalar (yeşil/turuncu/kırmızı dışı) | Sahanın bulunduğu yerin mülki idare amirinin uygunluğu + koordinasyon → Genel Müdürlük kararı. İzinli saha turuncu bölge olarak yayımlanır. | Aynı uygunluk şartlarının sağlanması kaydıyla izinle. |
Türkiye (SHT-İHA) ↔ Avrupa Birliği (EASA)
AB’de İHA operasyonları riske göre üç kategoriye ayrılır. Türkiye’deki SHT-İHA yapısı birebir aynı olmasa da kabaca şöyle eşleşir:
| AB (EASA) kategorisi | Türkiye’deki yaklaşık karşılığı | Not |
|---|---|---|
| AçıkOpen — A1 / A2 / A3 | Düşük riskli operasyonlar: küçük kütle sınıfları (M0–M1), temel uçuş kuralları, P0/P1 seviyesi. Ayrı operasyon izni gerekmez. | VLOS, azami 120 m, kalabalık üstünde uçuş yok. İHATTYS kaydı esas. |
| ÖzelSpecific | Orta riskli operasyonlar: büyük kütle (M2–M3), BVLOS, yoğun alan vb. SHGM’den operasyonel izin / risk değerlendirmesi ve P2 seviyesi. | AB’de SORA / STS ile yönetilir; Türkiye’de operasyon bazlı SHGM başvurusu. |
| SertifikalıCertified | Yüksek riskli operasyonlar: insan taşıma, tehlikeli yük, kalabalık üzerinde büyük İHA. Uçak benzeri tip sertifikası ve pilot lisansı. | Türkiye’de bu seviye gelişmekte; olay bazında SHGM değerlendirmesi. |
Sınıf işaretleri kabaca: C0≈M0 · C1≈M0/M1 · C2≈M1/M2 · C3–C4≈M2 · C5–C6≈M3 / özel operasyon.
Bu eşleştirme resmî değildir, yalnızca kabaca yön göstermek içindir. AB kuralları EASA, Türkiye kuralları SHGM tarafından belirlenir ve ikisi bağımsız olarak değişebilir. Kesin bilgi için SHGM ve EASA.
Bilgilendirme amaçlıdır; resmî işlemlerde SHGM güncel mevzuatı esastır.